Slapen maakt vrij

Dag Odile,IMG_1816

Slapen maakt vrij, staat op de cover van een krantje bij de Dokter. Binnenin staat een stuk over dat pleintje dat we ooit gingen zoeken voor we onze stage begonnen. Een braakliggend stukje Brussel dat dringend moest gevuld worden. Vandaag staat er een speeltuintje. Maar volgens de recensent van het krantje hadden ze er beter niets mee gedaan: te veel mankracht, te weinig verbeeldingskracht. Hij heeft gelijk. De Verloren Hoek heet nu een Pocket Park. De naam is gestolen in New York. De speeltuin is geshopt in de supermarkt. En die zwarte plastic zeilen moeten de grijze lelijkheid (maar wat heet lelijk hier?) verbergen.

IMG_1817

Die mannen en vrouwen van de stad – arbeiders, politici, stadsplanners – waren beter in bed blijven liggen, denk je dan. Slapen maakt vrij. Niet enkel voor die mannen en vrouwen, maar ook voor hun medeburgers. Dit brute werk is tijdverlies, stadsverlies.

Het lijkt wel of de redactie met dat krantje een themanummer wou maken. Wat verder, voor het weerbericht en de televisieprogramma’s, staat het stuk waarnaar de titel op de cover verwijst. Het is een nogal persoonlijke lezing van 24/7, een zeer interessant boek van een Amerikaanse filosoof: Jonathan Crary. De Dokter – je weet, die leest graag een boek – heeft me daarover verteld. Het is een boek over de manier waarop het kapitalisme 24 uur op 24 onze levens gaat beheersen. Het enige moment waarop we daar nog aan ontsnappen, is tijdens onze slaap. En dan nog: je droomt ’s nachts over wat je meemaakt overdag. Bovendien werken hardcore kapitalisten nu aan een plan om slapeloze militairen te maken: altijd productief.

Het is een misverstand waar we tijdens onze stage dikwijls mee te maken hebben, Odile. Wie Handelaar zegt, denkt dikwijls kapitalisme. Elke keer opnieuw moeten jij en ik dan met veel geduld uitleggen dat het in onze stage over iets anders gaat. Het gaat niet over winst, maar wel over het Handelen op zich. Wat ons interesseert is niet zozeer het resultaat, maar wel de Handelingen van elke dag: het wat, het hoe en het waarom anderen doen wat ze doen. Dat heeft niet noodzakelijk met productiviteit te maken, en al zeker niet met geld: we produceren af en toe wel eens een insert, maar rijk gaan we daar nooit van worden.

Dit boek, vertelt de Dokter, zegt veel over de manier waarop het kapitalisme conditioneert: de druk om te produceren en onze tijd nuttig te gebruiken; het gevoel van schuld dat je overvalt als je dat niet doet. Dat is allemaal niet zo goed voor de gezondheid, zegt de Dokter. Het fijne aan de bespreking in dat krantje is dat het ook gaat over het plezier om niets te doen; om gewoon tijd te verliezen en de dingen te laten gebeuren.

IMG_1818

Is dat nu niet precies wat fout liep met dat pleintje? Het moest snel gaan. Want zo een pleintje dat daar zomaar ligt niets te doen, midden in de stad, dat is een schande! Dat begrijp je wel, Odile. Dat pleintje moet renderen! En het mooie is dat het nu niet enkel rendeert voor de volwassen Handelaars – de per uur betaalde arbeiders, per stem betaalde politici, per vierkante meter betaalde stadsplanners – maar ook voor de allerkleinste Handelaartjes: de met snoepjes in vrolijke kleurtjes betaalde kindertjes. Goed begonnen is half gewonnen (voor het kapitalisme).

Zeg nu zelf, Odile: momenten van domme productie als deze kunnen we toch missen als kiespijn, niet? Wat we eigenlijk nodig hebben is … niets. Het zijn net die lege momenten, die braakliggende lapjes grond die het mogelijk maken om te Handelen. Het leuke is dat Handelen zelf, niet de productie. Handelen: dromen, proberen, mislukken, herbeginnen, denken, discussiëren, leren,… Produceren: investeren, construeren, renderen, optimaliseren.

We hoeven helemaal geen 24 uur op 24 nuttig te zijn, Odile. Een beetje verveling, wat luiheid, een beetje leegte en wat tijdverlies, de controle verliezen: dat doet deugd.

Dat was trouwens een goed idee van je om het appartement van de Beursschouwburg te reserveren voor onze eindpresentatie. Daar kunnen we lekker nietsdoen, beetje rusten, niet bekeken worden. En slapen.

Want: slapen maakt vrij.

Slaap lekker, Odile!

Kus,

Odile

One thought on “Slapen maakt vrij”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s