Je suis Charlie

Dag Odile,

IMG_1702Je suis Charlie. Weet je het nog, Odile? Na de aanslag op Charlie Hebdo, was iedereen Charlie. En elke keer weer iemand zei, Je suis Charlie, voelde ik me persoonlijk aangesproken. We zijn allemaal geraakt door die aanslag. En we komen allemaal op straat om de doden te herdenken. En meer nog: om ze te doen leven, meer nog dan voorheen. Zij blijven allemaal een beetje leven terwijl wij allemaal een beetje sterven.

Dat vreemde gevoel van de gedeelde identiteit, Odile, dat ken je natuurlijk al langer. Jij weet hoe fijn het is om Odile te zijn. Hoe makkelijk ook. Al wat je moet doen is zeggen: Ik ben Odile. En dan voel ik mij als twee hondjes die gezellig samen spelen. Je voelt je samen sterker dan alleen. En toch ben je maar Odile.

Maar toen waren we Charlie. Je suis Charlie was de magische formule van de dag. De formule die de vermoorde redacteurs weer tot leven moest brengen. De formule die ons hielp een beetje te sterven en hen nog een beetje te leven.

Had jij ook dat gevoel een beetje te sterven toen ik je voor het eerst Odile noemde? Had jij ook het gevoel dat je een stukje van jezelf verloor? Of voelde jij je eerder sterker worden? Was het een kwestie van jezelf verliezen in de ander om er versterkt weer uit te komen?

Ik krijg er elke keer weer koude rillingen, elke keer iemand zegt: Je suis Charlie. Ik voel me elke keer persoonlijk aangesproken. En elke keer roep ik zachtjes: Ik ook! Ik heb het opnieuw als ik die ochtend door de krant blader en iemand schrijft: Ik ben Ahmed. Weer dat stemmetje: Ik ook! Ahmed is de vermoorde agent op het trottoir voor het kantoor van Charlie. Hij is de moslim die erover moest waken dat Charlie cartoons kon blijven maken om moslims belachelijk te maken. Ook daar kreeg ik het koud van: Ik ook!

Denk je soms na over de dood, Odile? Die gasten van Charlie Hebdo waarschijnlijk wel. Met al die politie voor de deur. Of met Charb die al maanden nergens naartoe ging zonder een agent aan zijn zij. Kan je je dat voorstellen? En wat zei Charb? Ik heb geen vrouw en geen kinderen. Ik sterf liever rechtop dan op de knieën te gaan zitten voor fundamentalisten. Die redacteurs dachten wel degelijk aan de dood. Maar ze bleven er niet echt bij stilstaan. Wij mogen ons daar niet door laten doen. De dood hoort bij het leven, hoe je het ook draait of keert.

Wat moeten we dan wel doen? Verder werken, zoals bij Charlie Hebdo. Doen wat we altijd doen. Meer dan ooit.

En ondertussen zijn we allemaal Charlie. Iedereen is Charlie. Van extreem links tot extreem rechts. Is dat geen probleem, Odile? Zorgt die inflatie van Charlies niet voor n’importe quoi? Jan Jambon en Bart De Wever vinden er de bevestiging in van hun repressief beleid. Er is geen alternatief! Anderen vinden er de bevestiging voor de uitwassen van het streng neoliberaal beleid. Er is wel een alternatief! Sociale armoede, racisme en individualisme de kop indrukken door samenhorigheid. Hoever kunnen we ons daarin laten gaan? Waar ligt de grens tussen opportunisme en solidariteit?

Je inleven in de ander is de hoogste vorm van verbeelding. Heb ik ooit ergens gelezen. Wanneer staat iemand op die zegt Je suis Kouachi of Je suis Coulibaly? Of is dat al gebeurd? Wie ben jij, Odile?

Dag Odile!

Kus,

Odile

Advertenties